اصطلاحات زورخانه در شعر دورۀ قاجار

الهه معروضی

تاریخچۀ زورخانه و ورزشهای باستانی ایران به دورترین ازمنه کشیده می شود و فرهنگی که در این بنیادها جریان دارد مسلّماٌ از غنای تاریخی - معرفتی خاصّی برخوردار است. این مقاله پس از پرداختن به وضعیّت و جایگاه زورخانه ها در زمان قاجار 9 اصطلاح رایج در این کانونها را برگزیده و محور کار قرار می دهد.مصداق این اصطلاحات در زورخانه ها ، مفهومشان در تداول عامّ، بار معنایی نمادین و عرفانی آنها ، پیشینۀ تک تک آنها در ادبیّات فارسی و استفاده ای که شعرای دورۀ قاجار از قبیل ایرج میرزا، حاجب شیرازی، صفا اصفهانی، عارف قزوینی، فرّخی یزدی، فروغی بسطامی، قاآنی، ملک الشّعراء بهار، میرزادۀ عشقی، نشاط اصفهانی و نیما یوشیج از آنها نموده اند مورد بررسی قرار می گیرد.